Αντιμέτωποι με το θάνατο

«Από 72 οκάδες γύρισα 39» Σταύρος Τζουμέρτης

Οι συνθήκες κράτησης δεν ήταν ίδιες σε όλα τα στρατόπεδα. Οι αιχμάλωτοι πολέμου ήταν σε κάπως καλύτερη μοίρα. Κι αυτό επειδή ήταν υπό την επίβλεψη του Ερυθρού Σταυρού, ο οποίος τους μοίραζε δέματα με τρόφιμα, τσιγάρα, σαπούνια και ρούχα. Επίσης είχαν το δικαίωμα να στέλνουν γράμματα στις οικογένειές τους.

Για τους υπόλοιπους οι συνθήκες διαβίωσης ήταν απάνθρωπες. Βίωναν αφόρητη κούραση και την απόλυτη ταπείνωση. Τα ρούχα ελάχιστα, συχνά βάδιζαν ξυπόλυτοι. Η άθλια και ελάχιστη τροφή δεν έφτανε ποτέ για να χορτάσει την πείνα τους.

Οι κακουχίες και η εξαντλητική εργασία επιδείνωναν την υγεία τους. Πολλά ήταν τα περιστατικά πνευμονίας, φυματίωσης, τύφου, ελονοσίας. Πολλοί οδηγούνταν στον θάνατο.

Σκίτσο του κρατούμενου Όμηρου Πέλλα, αναπαραγωγή από το βιβλίο του Stalag VI C: Ημερολόγιο της ομηρίας (1962).

«Ήθελα να φάω ένα κιλό ψωμί την ημέρα και μου δίναν 200 γραμμάρια»
Παρίσης Μαλιοκάπης

«Με λαχτάρα περιμέναμε την ώρα του βομβαρδισμού για να πάμε στους αγρούς να φάμε λάχανα, βοσκούσαμε όπως βοσκούν τα ζώα. Ήμασταν τόσο πεινασμένοι».
Αιμ. Φιλιππιτζής

Οι απάνθρωπες συνθήκες υγιεινής, η πείνα και η εξαντλητική εργασία οδήγησαν εκατοντάδες χιλιάδες στο θάνατο.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε από την πρώτη αποστολή του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού που έφτασε στο Μπούχενβαλτ μετά την απελευθέρωση, Απρίλιος 1945.

Φωτογραφικό αρχείο ΔΕΣ

Συνθήκες κράτησης στο στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου Μόοσμπουργκ

Έκθεση του Ερυθρού Σταυρού, 24.08.1944

Παντού οι συνθήκες εργασίας και η πειθαρχία επιδεινώθηκε. Αυτό έγινε τις τελευταίες εβδομάδες και υπάρχει ένταση μεταξύ κρατουμένων και φυλάκων.

Η τροφή είναι ανεπαρκής χωρίς τα δέματα του Ερυθρού Σταυρού. Η διανομή των δεμάτων στα επί μέρους στρατόπεδα είναι προβληματική και άτακτη.

Στο κεντρικό στρατόπεδο η καντίνα προσφέρει μπύρα, αλλά τα είδη κοινής χρήσης σπανίζουν.

Οι παράγκες για τους άρρωστους είναι ακατάλληλες, γεμάτες ζωύφια. Η θεραπεία γίνεται από κρατούμενους ιατρούς υπό την επίβλεψη Γερμανών ιατρών που δραστηριοποιούνται μόνο για εγχειρήσεις και ακτινογραφίες.

Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού – Αρχεία Γενεύης / Έκθεση για την κατάσταση των Ελλήνων στο STALAG VII A (Moosburg) ύστερα από επίσκεψη στις 24/8/1944

Συλλογή Μαριάννα Αγιώτου (μετάφραση αποσπασμάτων από το γαλλικό πρωτότυπο)

«απ’ το Νοσοκομείο στο Νεκροταφείο! Αυτή η τύχη περιμένει τους πλειότερους απ’ αυτούς που δουλεύουν στη Γερμανία».
Παράνομη εφημ. «Αναγέννηση», 11.04.1944
Μπούχενβαλτ. Καρτέλα αναρρωτηρίου του ναυτικού Σταύρου Δαμδανιώτη από τη Σκιάθο. Αρρώστιες που αναφέρονται: πνευμονία, υποψία φυματίωσης, γαστροεντερικά, επιληψία, γενική αδυναμία.
Ψηφιακό Αρχείο του Bad Arolsen