«Το θεωρούσα χρέος [να μιλήσω για την ομηρία του πατέρα]. Είναι! Όποιος δεν το θεωρεί χρέος, δεν σκέφτεται. […] Μίλησα και στα παιδιά μου, αλλά δεν βλέπω πολύ ενδιαφέρον. Λυπάμαι που το λέω.»
Κωνσταντίνος Τζανίδης, γιος ομήρουΤραύμα και σιωπή
Οι όμηροι έφεραν μαζί τους δύσκολες αναμνήσεις, ψυχικά και σωματικά τραύματα.
Αίσθημα ανασφάλειας, εφιάλτες, κατάθλιψη και ασθένειες τους ακολούθησαν έως το θάνατο.
Συχνά και ο φάκελος της Ασφάλειας. Έτσι αρκετοί προτίμησαν τη σιωπή ή μίλησαν μόνο σε λίγους δικούς τους ανθρώπους.
Οι σιωπές αυτές πέρασαν και στις επόμενες γενιές. Τα περισσότερα παιδιά των ομήρων μεγάλωσαν με αποσπασματικές εικόνες, αδιαφόρησαν ή απέφευγαν να ρωτούν. Άλλοι όμως αισθάνονταν περήφανοι για το γονιό ή ζητούσαν επίμονα να μάθουν περισσότερα.
Στην τρίτη γενιά τα κενά μνήμης είναι μεγάλα. Η αδιαφορία του κράτους και της κοινωνίας λειτούργησαν ανασταλτικά στο χρόνο που πέρασε.
Στις οικογένειες όμως, όπου η μνήμη διασώθηκε οι νέοι απόγονοι κρατούν το ενδιαφέρον τους έντονο.
«Εξακολουθώ να υποφέρω μέχρι σήμερον…»
Αιτήσεις ομήρων για αποζημίωση λόγω σοβαρών μορφών αναπηρίας (1962)
Ο Βασίλης Κωστούλας από τη Σούρπη (1908) πέρασε 21 μήνες στο στρατόπεδο του Έσσεν, όπου υποχρεώθηκε σε καταναγκαστικά έργα στο Υδραγωγείο Βάττεμπεργκ. Το δικαστήριο του αναγνώρισε ολική αναπηρία λόγω σωματικών και ψυχικών βλαβών.
«Συνεπεία των ως άνω βασανισμών μου και κακουχιών μου εν γένει εν τω διαλειφθέντι γερμανικώ στρατοπέδω, προσεβλήθην έκτοτε υπό σχιζοφρενικομόρφου χρονισάσης ψυχοπαθολογικής παθήσεως, εξ ης εξακολουθώ συνεχώς να υποφέρω μέχρι σήμερον, καθόσον κατέστη αδύνατος ουχί μόνον η ίασις, αλλ’ έστω και η απλή βελτίωσις της καταστάσεώς μου, παρ’ όλας τας καταβληθείσας προσπαθείας.»
Γ.Α.Κ. Μαγνησίας, Αρχείο Πρωτοδικείου Βόλου, Αποφάσεις Ναζισμού, αρ. 117/16.12.1963
Κωστούλας Βασίλειος, Αίτηση αποζημίωσης 238/31.1.1962.
Απόστολος Τσαντός, αναπηρία 50%
Ο Απόστολος Τσαντός, Βολιώτης σιδηρουργός (1917), εκτοπίστηκε στα στρατόπεδα του Μπάτχορν και Έσσεν. Λόγω των κακουχιών έπαθε φυματίωση και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το επάγγελμά του.
«Συνεπεία των στερήσεων και της εξαντλητικής εργασίας επρίσθην εις το σώμα και υπέφερον από λιποθυμίας, δι’ ο με εισήγαγον εις το Διεθνές Νοσοκομείο του Ντύσελντορφ. Εκείθεν δε μετά δίμηνον νοσηλείαν με απέστειλαν και πάλιν εις το στρατόπεδον του ΕΣΣΕΝ και με εχρησιμοποίησαν πάλιν ως εργάτην εις διαφόρους εξαντλητικάς εργασίας […]. Οι θεράποντές μου ιατροί απεφάνθησαν ότι είχον προσβληθή από φυματίωσιν των πνευμόνων, ασθένεια η οποία ήτο απότοκος των άνω στερήσεων και κακουχιών»
Γ.Α.Κ. Μαγνησίας, Αρχείο Πρωτοδικείου Βόλου, Αποφάσεις Ναζισμού, αρ. 943/30-6-1962
