«Περπατάμε, περπατάμε συνέχεια. Όμοιες κι ίδιες οι μέρες. Κάπου – κάπου μόνο ακούω τ’ αεροπλάνα που περνάν, κάποτε βομβαρδίζουν κάπου και κάποτε βρέχει. Κατά τ’ άλλα ίδιες οι μέρες. Περπατάμε, μασάμε κανένα χορτάρι, καθόμαστε, θάβουμε τους νεκρούς, ξανασηκωνόμαστε και περπατάμε ξανά. Κάπου και πού αλλάζει η μονοτονία με κανένα ξύλο ή καμιά ριπή αυτόματου».
Γερμανία ώρα μηδέν
Στις αρχές του 1945 το Τρίτο Ράιχ βρισκόταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Οι συμμαχικές δυνάμεις πλησίαζαν το Βερολίνο. Οι γερμανικές πόλεις ισοπεδώνονταν από τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς.
Τα SS εκκένωναν βιαστικά τα στρατόπεδα, οδηγώντας τους έγκλειστους σε «πορείες θανάτου». Οι θάνατοι στα ναζιστικά στρατόπεδα αυξήθηκαν απότομα. Οι μαζικοί βομβαρδισμοί, η ακραία πείνα και οι μολυσματικές αρρώστιες θέριζαν τον πληθυσμό των στρατοπέδων.
Ιστορικοί εκτιμούν ότι οι νεκροί ξεπερνούν το 1,7 εκατομμύριο.
Πιθανόν ποτέ δεν θα μάθουμε τον πραγματικό αριθμό των θυμάτων.
Οι νεκροί όμηροι από τη Μαγνησία υπολογίζονται σε 25 τουλάχιστον.
Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης
Η Αφροδίτη Κουτρουλή από το Ράβενσμπρυκ στάλθηκε σε εργοστάσιο κατασκευής αεροπλάνων στη Δρέσδη. Αφηγείται την εμπειρία της στη διάρκεια των συμμαχικών βομβαρδισμών της Δρέσδης (13-15 Φεβρουαρίου 1945)
Η Δρέσδη μετά τον συμμαχικό βομβαρδισμό της 13ης - 14ης Φεβρουαρίου 1945, όπου φαίνεται η ολοκληρωτική καταστροφή της πόλης και των υποδομών της. Deutsche Fotothek, Germany - CC BY-SA.
«Πορείες θανάτου»
Προς το τέλος του πολέμου τα SS εκκένωναν βιαστικά τα στρατόπεδα, οδηγώντας τους έγκλειστους σε «πορείες θανάτου» προς τα δυτικά. Όσοι δεν άντεξαν εκτελέστηκαν επί τόπου. Σκοπός των Ναζί ήταν να μην υπάρχουν ζωντανοί μάρτυρες των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν εκεί.
Σκίτσο και απόσπασμα για τις «πορείες θανάτου» από το βιβλίο του Όμηρου Πέλλα ‘Stalag VI C. Ημερολόγιο της ομηρίας’ (1962).
Δραπέτευση
Ο Νίκος Σαμούρης αφηγείται τη δική του «πορεία θανάτου», από το στρατόπεδο Μαρία Λάντζεντορφ της Αυστρίας προς τα δυτικά, τη δραπέτευση με τέσσερις συντρόφους, τον τραυματισμό του στο χέρι από ριπή Γερμανών και τη διάσωσή του από τους Ρώσους, τον Απρίλιο του 1945.
Πορεία θανάτου από το Νταχάου
Αυτή η φωτογραφία, που τραβήχτηκε κρυφά από έναν γερμανό πολίτη, δείχνει κρατούμενους από το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου σε μια «πορεία θανάτου» μέσα από κάποιο χωριό νότια του Wolfratschausen, ανάμεσα στις 26 και 30 Απριλίου 1945.
https://encyclopedia.ushmm.org/content/ru/gallery/death-marches
Ληξιαρχική πράξη θανάτου του Βολιώτη Γιώργου Χατζηθεοφίλου, εκτοπισμένου στο στρατόπεδο Νόιενγκαμε.
Πέθανε στις 24 Φεβρουαρίου 1945.
Δηλωμένη αιτία θανάτου: φυματίωση.
Πηγή: Ψηφιακό αρχείο Bad Arolsen
