Στρατόπεδα
Σύντομη περιγραφή των στρατοπέδων του Τρίτου Ράιχ και της φασιστικής Ιταλίας στα οποία κρατήθηκαν στην περίοδο 1941-1945 εκτοπισμένοι από τη Μαγνησία και για τα οποία στάθηκε δυνατόν να εντοπιστούν πληροφορίες. Τα στρατόπεδα διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες:
• Στρατόπεδα αιχμαλώτων πολέμου
• Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
• Στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης
• Στρατόπεδα στη φασιστική Ιταλία
Ά
Άισενερτς (Eisenertz)
Παράρτημα του: Μαουτχάουζεν (Mauthausen)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Μικρό παράρτημα του Μαουτχάουζεν για την εξόρυξη σιδήρου από το όρος Erzberg. Βρισκόταν στην ομώνυμη πόλη, 85 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης Γκρατς. Το στρατόπεδο άνοιξε στις 15 Ιουνίου 1943 και ο αριθμός των κρατουμένων δεν υπερέβη ποτέ τους 500. Οι συνθήκες εργασίας ήταν πολύ σκληρές και όσοι δεν άντεχαν στέλνονταν πίσω στο Mαουτχάουζεν, όπου τους περίμενε ο θάνατος. To στρατόπεδο διαλύθηκε το Μάρτιο του 1945.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 914.
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Μικρό παράρτημα του Μαουτχάουζεν για την εξόρυξη σιδήρου από το όρος Erzberg. Βρισκόταν στην ομώνυμη πόλη, 85 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης Γκρατς. Το στρατόπεδο άνοιξε στις 15 Ιουνίου 1943 και ο αριθμός των κρατουμένων δεν υπερέβη ποτέ τους 500. Οι συνθήκες εργασίας ήταν πολύ σκληρές και όσοι δεν άντεχαν στέλνονταν πίσω στο Mαουτχάουζεν, όπου τους περίμενε ο θάνατος. To στρατόπεδο διαλύθηκε το Μάρτιο του 1945.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 914.
Άουξμπουργκ (Augsburg)
Παράρτημα του: Νταχάου (Dachau)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Υπήρχαν πολλά υποστρατόπεδα στην πόλη, συνδεδεμένα με επιχειρήσεις. Π.χ. το Augsburg-Pfersee, όπου οι περισσότεροι κρατούμενοι εργάζονταν για το εργοστάσιο του Messerschmitt. Εκεί υπήρχαν και Έλληνες. Άλλοι Έλληνες και Ελληνίδες εργάζονταν στα κλωστοϋφαντουργεία και στο εργοστάσιο ζαχάρεως. Περίπου οι μισοί Μαγνησιώτες όμηροι μεταφέρθηκαν από το Μόοσμπουργκ στο Άουξμπουργκ, από τους οποίους 120 εγκαταστάθηκαν σε ένα παλιό δημοτικό σχολείο (Luitpoldschule) στη συνοικία Λεχάουζεν (Lechhausen).
Αρχείο Δήμου Άουξμπουργκ, προφορικές μαρτυρίες.
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Υπήρχαν πολλά υποστρατόπεδα στην πόλη, συνδεδεμένα με επιχειρήσεις. Π.χ. το Augsburg-Pfersee, όπου οι περισσότεροι κρατούμενοι εργάζονταν για το εργοστάσιο του Messerschmitt. Εκεί υπήρχαν και Έλληνες. Άλλοι Έλληνες και Ελληνίδες εργάζονταν στα κλωστοϋφαντουργεία και στο εργοστάσιο ζαχάρεως. Περίπου οι μισοί Μαγνησιώτες όμηροι μεταφέρθηκαν από το Μόοσμπουργκ στο Άουξμπουργκ, από τους οποίους 120 εγκαταστάθηκαν σε ένα παλιό δημοτικό σχολείο (Luitpoldschule) στη συνοικία Λεχάουζεν (Lechhausen).
Αρχείο Δήμου Άουξμπουργκ, προφορικές μαρτυρίες.
Άουσβιτς (Auschwitz)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης
Δημιουργήθηκε το 1940 κοντά στην Κρακοβία (Πολωνία), αρχικά ως στρατόπεδο συγκέντρωσης για 10.000 Πολωνούς πολιτικούς και ποινικούς κρατούμενους. Στην πορεία όμως εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο και πιο δολοφονικό στρατόπεδο της ναζιστικής Γερμανίας, το οποίο συνδύαζε τρεις διαφορετικές λειτουργίες: ως στρατόπεδο συγκέντρωσης (ΑΟΥΣΒΙΤΣ Ι), ως στρατόπεδο θανάτου (ΑΟΥΣΒΙΤΣ ΙΙ ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ) και ως στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας (ΑΟΥΣΒΙΤΣ ΙΙΙ ΜΟΝΟΒΙΤΣ). Στο Άουσβιτς Μπιρκενάου δολοφονήθηκαν 1,3 εκατομμύρια ανθρώπων, κατά 90% Εβραίοι. Στο Άουσβιτς κρατήθηκαν όμως και μη Εβραίοι πολιτικοί κρατούμενοι. Μεταξύ αυτών και μια ομάδα 35 Ελληνίδων αντιστασιακών. Μαζί τους ήταν και η Ελένη Βλαχάβα από τον Αλμυρό.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Α, 204-220. Βάσω Σταματίου, βαρούμ? γιατί; Μια Ελληνίδα στο Άουσβιτς. Σύγχρονη Εποχή, 2023.
Δημιουργήθηκε το 1940 κοντά στην Κρακοβία (Πολωνία), αρχικά ως στρατόπεδο συγκέντρωσης για 10.000 Πολωνούς πολιτικούς και ποινικούς κρατούμενους. Στην πορεία όμως εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο και πιο δολοφονικό στρατόπεδο της ναζιστικής Γερμανίας, το οποίο συνδύαζε τρεις διαφορετικές λειτουργίες: ως στρατόπεδο συγκέντρωσης (ΑΟΥΣΒΙΤΣ Ι), ως στρατόπεδο θανάτου (ΑΟΥΣΒΙΤΣ ΙΙ ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ) και ως στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας (ΑΟΥΣΒΙΤΣ ΙΙΙ ΜΟΝΟΒΙΤΣ). Στο Άουσβιτς Μπιρκενάου δολοφονήθηκαν 1,3 εκατομμύρια ανθρώπων, κατά 90% Εβραίοι. Στο Άουσβιτς κρατήθηκαν όμως και μη Εβραίοι πολιτικοί κρατούμενοι. Μεταξύ αυτών και μια ομάδα 35 Ελληνίδων αντιστασιακών. Μαζί τους ήταν και η Ελένη Βλαχάβα από τον Αλμυρό.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Α, 204-220. Βάσω Σταματίου, βαρούμ? γιατί; Μια Ελληνίδα στο Άουσβιτς. Σύγχρονη Εποχή, 2023.