Στρατόπεδα
Σύντομη περιγραφή των στρατοπέδων του Τρίτου Ράιχ και της φασιστικής Ιταλίας στα οποία κρατήθηκαν στην περίοδο 1941-1945 εκτοπισμένοι από τη Μαγνησία και για τα οποία στάθηκε δυνατόν να εντοπιστούν πληροφορίες. Τα στρατόπεδα διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες:
• Στρατόπεδα αιχμαλώτων πολέμου
• Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
• Στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης
• Στρατόπεδα στη φασιστική Ιταλία
Β
Βάτενστετ (Watenstedt)
Παράρτημα του: Νόιενγκαμε (Neuengamme)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Δημιουργήθηκε το Μάιο του 1944 σε συνοικία της βιομηχανικής πόλης Ζάλτσγκιτερ (Salzgitter) για να στεγάσει κρατούμενους που αναγκάστηκαν να εργαστούν στη χαλυβουργία του Μπράουνσβαϊγκ, τμήμα του βιομηχανικού συγκροτήματος Έρμαν Γκέριγκ (Hermann Goering). Στις 7 Απριλίου 1945 οι Ες Ες εκκένωσαν το στρατόπεδο και μετέφεραν τους 5.000 κρατούμενους σε ανοιχτά βαγόνια προς το στρατόπεδο Ράβενσμπρυκ. Πολλοί δεν επέζησαν ή έφτασαν μισοπεθαμένοι. Ανάμεσά τους ήταν και ο Βολιώτης Βασίλης Κοντογεωργίου.
USHMM, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 1177-1179. Γ.Α.Κ. Μαγνησίας, Αρχείο Πρωτοδικείου Βόλου, «Αποφάσεις Ναζισμού», 45/16-1-1962.
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Δημιουργήθηκε το Μάιο του 1944 σε συνοικία της βιομηχανικής πόλης Ζάλτσγκιτερ (Salzgitter) για να στεγάσει κρατούμενους που αναγκάστηκαν να εργαστούν στη χαλυβουργία του Μπράουνσβαϊγκ, τμήμα του βιομηχανικού συγκροτήματος Έρμαν Γκέριγκ (Hermann Goering). Στις 7 Απριλίου 1945 οι Ες Ες εκκένωσαν το στρατόπεδο και μετέφεραν τους 5.000 κρατούμενους σε ανοιχτά βαγόνια προς το στρατόπεδο Ράβενσμπρυκ. Πολλοί δεν επέζησαν ή έφτασαν μισοπεθαμένοι. Ανάμεσά τους ήταν και ο Βολιώτης Βασίλης Κοντογεωργίου.
USHMM, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 1177-1179. Γ.Α.Κ. Μαγνησίας, Αρχείο Πρωτοδικείου Βόλου, «Αποφάσεις Ναζισμού», 45/16-1-1962.
Βερολίνο Κέπενικ (Berlin Köpenick)
Παράρτημα του: Ζάξενχαουζεν (Sachenhausen)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Δημιουργήθηκε στα τέλη του Σεπτεμβρίου 1944 στη συνοικία Κέπενικ του Βερολίνου, στην βιομηχανική ζώνη Oberspree. Εκεί απασχολήθηκαν περίπου 680 κρατούμενες για καταναγκαστική εργασία σε εργοστάσιο της AEG Kabelwerk που έφτιαχνε καλώδια. Η πλειοψηφία ήταν Πολωνέζες, οι άλλες εθνικότητες ήταν Ρωσίδες, Γαλλίδες, Ελληνίδες και Ιταλίδες. Μεταξύ 28 Σεπτεμβρίου και 9 Οκτωβρίου 1944 μεταφέρθηκαν εκεί 700 κρατούμενες από το Ράβενσμπρυκ. Το στρατόπεδο βρισκόταν στην απέναντι όχθη του ποταμού Σπρεε και οι κρατούμενες μεταφέρονταν κάθε μέρα στο εργοστάσιο με ποταμόπλοιο. Στις 19 και 20 Απριλίου 1945 μεταφέρθηκαν στις φυλακές Oranienburg και από εκεί σε πορεία θανάτου προς τη Βαλτική Θάλασσα (Ostsee). Στις 3 Μαΐου 1945 απελευθερώθηκαν από αμερικανικά και σοβιετικά στρατεύματα κοντά στο Βερολίνο.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 1271-1272.
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Δημιουργήθηκε στα τέλη του Σεπτεμβρίου 1944 στη συνοικία Κέπενικ του Βερολίνου, στην βιομηχανική ζώνη Oberspree. Εκεί απασχολήθηκαν περίπου 680 κρατούμενες για καταναγκαστική εργασία σε εργοστάσιο της AEG Kabelwerk που έφτιαχνε καλώδια. Η πλειοψηφία ήταν Πολωνέζες, οι άλλες εθνικότητες ήταν Ρωσίδες, Γαλλίδες, Ελληνίδες και Ιταλίδες. Μεταξύ 28 Σεπτεμβρίου και 9 Οκτωβρίου 1944 μεταφέρθηκαν εκεί 700 κρατούμενες από το Ράβενσμπρυκ. Το στρατόπεδο βρισκόταν στην απέναντι όχθη του ποταμού Σπρεε και οι κρατούμενες μεταφέρονταν κάθε μέρα στο εργοστάσιο με ποταμόπλοιο. Στις 19 και 20 Απριλίου 1945 μεταφέρθηκαν στις φυλακές Oranienburg και από εκεί σε πορεία θανάτου προς τη Βαλτική Θάλασσα (Ostsee). Στις 3 Μαΐου 1945 απελευθερώθηκαν από αμερικανικά και σοβιετικά στρατεύματα κοντά στο Βερολίνο.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 1271-1272.
Βιέννη
Παράρτημα του: Μαουτχάουζεν (Mauthausen)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Πολλά υποστρατόπεδα του Μαουτχάουζεν δημιουργήθηκαν στην τελευταία φάση του
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Πολλά υποστρατόπεδα του Μαουτχάουζεν δημιουργήθηκαν στην τελευταία φάση του
Βίνερ Νόιστατ (Wiener Neustadt)
Παράρτημα του: Μαουτχάουζεν (Mauthausen)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 1943 στη θέση της επιχείρησης Raxwerke που παρήγαγε πύραυλους V-2. Εκεί δούλευαν 1.200 πολιτικοί κρατούμενοι, Γάλλοι, Πολωνοί και Σοβιετικοί. Μετά από συμμαχικό βομβαρδισμό τον Αύγουστο του 1943, το εργοστάσιο παραγωγής πυραύλων μεταφέρθηκε υπόγεια στο στρατόπεδο Ντόρα Μίτελμπαου (Dora-Mittelbau) στη Θυριγγία. Στη δεύτερη φάση λειτουργίας του υποστρατοπέδου Βίνερ Νόιστατ, από τον Ιούλιο του 1944 έως την 1η Απριλίου 1945, μεταφέρθηκαν εκεί 700-800 κρατούμενοι από το Μαουτχάουζεν για την παραγωγή πλωτών πυροβολαρχιών. Οι φρουροί ήταν ναύτες. Με την επέλαση του Κόκκινου Στρατού, το στρατόπεδο εκκενώθηκε και οι κρατούμενοι οδηγήθηκαν σε πορεία θανάτου πίσω στο Μαουτχάουζεν.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 956-958.
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 1943 στη θέση της επιχείρησης Raxwerke που παρήγαγε πύραυλους V-2. Εκεί δούλευαν 1.200 πολιτικοί κρατούμενοι, Γάλλοι, Πολωνοί και Σοβιετικοί. Μετά από συμμαχικό βομβαρδισμό τον Αύγουστο του 1943, το εργοστάσιο παραγωγής πυραύλων μεταφέρθηκε υπόγεια στο στρατόπεδο Ντόρα Μίτελμπαου (Dora-Mittelbau) στη Θυριγγία. Στη δεύτερη φάση λειτουργίας του υποστρατοπέδου Βίνερ Νόιστατ, από τον Ιούλιο του 1944 έως την 1η Απριλίου 1945, μεταφέρθηκαν εκεί 700-800 κρατούμενοι από το Μαουτχάουζεν για την παραγωγή πλωτών πυροβολαρχιών. Οι φρουροί ήταν ναύτες. Με την επέλαση του Κόκκινου Στρατού, το στρατόπεδο εκκενώθηκε και οι κρατούμενοι οδηγήθηκαν σε πορεία θανάτου πίσω στο Μαουτχάουζεν.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 956-958.
Βούτσετς Φρίζακ (Lager 8 Wutzetz Friesack)
Κατηγορία: Στρατόπεδα αιχμαλώτων πολέμου
Μικρό στρατόπεδο που δημιουργήθηκε το 1943 στο χωριό Βούτσετς, δίπλα στην πόλη Φρίζακ, βορειοδυτικά του Βερολίνου. Οι πρώτοι κρατούμενοι ήταν Πολωνοί, αργότερα προστέθηκαν και στρατιωτικοί από τα Βαλκάνια. Έλληνες αξιωματικοί από τη Μαγνησία μεταφέρθηκαν εκεί από ιταλικά στρατόπεδα μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας (8 Σεπτεμβρίου 1943). Οι συνθήκες κράτησης ήταν υποφερτές.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol IV (2022), 211-212.
Μικρό στρατόπεδο που δημιουργήθηκε το 1943 στο χωριό Βούτσετς, δίπλα στην πόλη Φρίζακ, βορειοδυτικά του Βερολίνου. Οι πρώτοι κρατούμενοι ήταν Πολωνοί, αργότερα προστέθηκαν και στρατιωτικοί από τα Βαλκάνια. Έλληνες αξιωματικοί από τη Μαγνησία μεταφέρθηκαν εκεί από ιταλικά στρατόπεδα μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας (8 Σεπτεμβρίου 1943). Οι συνθήκες κράτησης ήταν υποφερτές.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol IV (2022), 211-212.