Στρατόπεδα
Σύντομη περιγραφή των στρατοπέδων του Τρίτου Ράιχ και της φασιστικής Ιταλίας στα οποία κρατήθηκαν στην περίοδο 1941-1945 εκτοπισμένοι από τη Μαγνησία και για τα οποία στάθηκε δυνατόν να εντοπιστούν πληροφορίες. Τα στρατόπεδα διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες:
• Στρατόπεδα αιχμαλώτων πολέμου
• Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
• Στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης
• Στρατόπεδα στη φασιστική Ιταλία
Φ
Φάλκενζε (Falkensee)
Παράρτημα του: Ζάξενχαουζεν (Sachenhausen)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Στρατόπεδο που δημιουργήθηκε το Μάρτιο του 1943 έξω από το Βερολίνο, από την επιχείρηση DEMAG (κατασκευής μηχανών και οχημάτων) και λειτούργησε από τον Οκτώβριο του 1943 ως τεράστιο συγκρότημα πολεμικής βιομηχανίας. Οι αιχμάλωτοι εργάζονταν υπό απάνθρωπες συνθήκες και η θνησιμότητα ήταν μεγάλη.
USHΜΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 1299.
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Στρατόπεδο που δημιουργήθηκε το Μάρτιο του 1943 έξω από το Βερολίνο, από την επιχείρηση DEMAG (κατασκευής μηχανών και οχημάτων) και λειτούργησε από τον Οκτώβριο του 1943 ως τεράστιο συγκρότημα πολεμικής βιομηχανίας. Οι αιχμάλωτοι εργάζονταν υπό απάνθρωπες συνθήκες και η θνησιμότητα ήταν μεγάλη.
USHΜΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Β (2009), 1299.
Φερραμόντι ντι Τάρσια (Ferramonti di Tarsia)
Κατηγορία: Στρατόπεδα στη φασιστική Ιταλία
Μεγάλο στρατόπεδο που δημιουργήθηκε το 1940 βόρεια της πόλης Κοζέντζα (Cosenza) της Καλαβρίας, στη νότια Ιταλία, με αρχικό σκοπό την κράτηση ξένων και Ιταλών Εβραίων υπό την επιτήρηση του ιταλικού Υπουργείου Εσωτερικών. Συνολικά, μέχρι το 1943 κρατήθηκαν εκεί 3.823 Εβραίοι, αλλά και μη Εβραίοι πολιτικοί κρατούμενοι, μεταξύ αυτών και Έλληνες. Τη φρούρηση είχαν αναλάβει ντόπιοι φασίστες εθελοντές. Οι συνθήκες κράτησης ήταν υποφερτές: η θνησιμότητα ήταν χαμηλή, λειτουργούσαν 3 συναγωγές, ένα σχολείο και ένας παιδικός σταθμός, και οι κρατούμενοι ανέπτυσσαν πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες. Το στρατόπεδο απελευθερώθηκε από τους Βρετανούς στις 14 Σεπτεμβρίου 1943.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. III (2018), 424-426
Μεγάλο στρατόπεδο που δημιουργήθηκε το 1940 βόρεια της πόλης Κοζέντζα (Cosenza) της Καλαβρίας, στη νότια Ιταλία, με αρχικό σκοπό την κράτηση ξένων και Ιταλών Εβραίων υπό την επιτήρηση του ιταλικού Υπουργείου Εσωτερικών. Συνολικά, μέχρι το 1943 κρατήθηκαν εκεί 3.823 Εβραίοι, αλλά και μη Εβραίοι πολιτικοί κρατούμενοι, μεταξύ αυτών και Έλληνες. Τη φρούρηση είχαν αναλάβει ντόπιοι φασίστες εθελοντές. Οι συνθήκες κράτησης ήταν υποφερτές: η θνησιμότητα ήταν χαμηλή, λειτουργούσαν 3 συναγωγές, ένα σχολείο και ένας παιδικός σταθμός, και οι κρατούμενοι ανέπτυσσαν πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες. Το στρατόπεδο απελευθερώθηκε από τους Βρετανούς στις 14 Σεπτεμβρίου 1943.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. III (2018), 424-426
Φιούμε (Fiume)
Κατηγορία: Στρατόπεδα στη φασιστική Ιταλία
Μικρό προσωρινό στρατόπεδο διέλευσης για ξένους αιχμαλώτους πολέμου, που δημιουργήθηκε το 1941 στην πόλη Ρυέκα της Κροατίας, υπό ιταλική κατοχή από το 1926 έως το 1943. Κυρίως όμως κρατήθηκαν εκεί Γιουγκοσλάβοι πολίτες, άμαχοι και αντάρτες, εν αναμονή της προώθησής τους σε άλλα στρατόπεδα της Ιταλίας. Στο στρατόπεδο αυτό κρατήθηκε προσωρινά και μια αποστολή Ελλήνων τον Απρίλιο του 1942, μεταξύ αυτών βρίσκονταν και Μαγνησιώτες αντιστασιακοί.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. III (2018), 427. Νίτσα Κολιού, Άγνωστες πτυχές της Κατοχής και της Αντίστασης 1941-1944, τόμος Β (1985), 1216-1219.
Μικρό προσωρινό στρατόπεδο διέλευσης για ξένους αιχμαλώτους πολέμου, που δημιουργήθηκε το 1941 στην πόλη Ρυέκα της Κροατίας, υπό ιταλική κατοχή από το 1926 έως το 1943. Κυρίως όμως κρατήθηκαν εκεί Γιουγκοσλάβοι πολίτες, άμαχοι και αντάρτες, εν αναμονή της προώθησής τους σε άλλα στρατόπεδα της Ιταλίας. Στο στρατόπεδο αυτό κρατήθηκε προσωρινά και μια αποστολή Ελλήνων τον Απρίλιο του 1942, μεταξύ αυτών βρίσκονταν και Μαγνησιώτες αντιστασιακοί.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. III (2018), 427. Νίτσα Κολιού, Άγνωστες πτυχές της Κατοχής και της Αντίστασης 1941-1944, τόμος Β (1985), 1216-1219.
Φλόσενμπυργκ (Flossenbürg)
Κατηγορία: Στρατόπεδα συγκέντρωσης / εργασίας
Το στρατόπεδο δημιουργήθηκε το 1938 κοντά στα τσεχικά σύνορα, αρχικά για ποινικούς, «αντικοινωνικά στοιχεία» και ομοφυλόφιλους. Πολιτικοί κρατούμενοι κρατήθηκαν εκεί από το 1939. Το καλοκαίρι του 1943 είχε περίπου 4.000 κρατούμενους, ενώ ο πληθυσμός του αυξήθηκε ραγδαία το 1944, με πάνω από 90 παραρτήματα. Στις αρχές του 1945 είχε 40.000 κρατούμενους, οι 11.000 ήταν γυναίκες. Περίπου 30.000 πέθαναν εκεί λόγω ασθενειών, ασιτίας ή στην πορεία θανάτου προς το Νταχάου που ξεκίνησε στις 15 Απριλίου 1945.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Α (2009), 560-565.
Το στρατόπεδο δημιουργήθηκε το 1938 κοντά στα τσεχικά σύνορα, αρχικά για ποινικούς, «αντικοινωνικά στοιχεία» και ομοφυλόφιλους. Πολιτικοί κρατούμενοι κρατήθηκαν εκεί από το 1939. Το καλοκαίρι του 1943 είχε περίπου 4.000 κρατούμενους, ενώ ο πληθυσμός του αυξήθηκε ραγδαία το 1944, με πάνω από 90 παραρτήματα. Στις αρχές του 1945 είχε 40.000 κρατούμενους, οι 11.000 ήταν γυναίκες. Περίπου 30.000 πέθαναν εκεί λόγω ασθενειών, ασιτίας ή στην πορεία θανάτου προς το Νταχάου που ξεκίνησε στις 15 Απριλίου 1945.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. I Α (2009), 560-565.
Φόσολι (Fossoli)
Κατηγορία: Στρατόπεδα στη φασιστική Ιταλία
Το στρατόπεδο βρισκόταν βόρεια της πόλης Μόντενα στην κεντρική Ιταλία. Δημιουργήθηκε από τον ιταλικό στρατό το 1942 αρχικά ως στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου, κυρίως για Βρετανούς στρατιωτικούς. Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, και κυρίως από το Δεκέμβριο 1943, λειτούργησε ως στρατόπεδο συγκέντρωσης υπό την ευθύνη της Ιταλικής Κοινωνικής Δημοκρατίας (Repubblica Sociale Italiana) με αρχηγό τον Μουσολίνι. Ήταν το κύριο στρατόπεδο διέλευσης προς τη ναζιστική Γερμανία. Από το Φόσολι ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 1944 και οι αποστολές Εβραίων προς τα στρατόπεδα εξόντωσης στην Πολωνία. Ανάμεσά τους και ο γνωστός Ιταλοεβραίος Πρίμο Λέβι.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. III (2018), 430-431
Το στρατόπεδο βρισκόταν βόρεια της πόλης Μόντενα στην κεντρική Ιταλία. Δημιουργήθηκε από τον ιταλικό στρατό το 1942 αρχικά ως στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου, κυρίως για Βρετανούς στρατιωτικούς. Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, και κυρίως από το Δεκέμβριο 1943, λειτούργησε ως στρατόπεδο συγκέντρωσης υπό την ευθύνη της Ιταλικής Κοινωνικής Δημοκρατίας (Repubblica Sociale Italiana) με αρχηγό τον Μουσολίνι. Ήταν το κύριο στρατόπεδο διέλευσης προς τη ναζιστική Γερμανία. Από το Φόσολι ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 1944 και οι αποστολές Εβραίων προς τα στρατόπεδα εξόντωσης στην Πολωνία. Ανάμεσά τους και ο γνωστός Ιταλοεβραίος Πρίμο Λέβι.
USHMΜ, Encyclopedia of Camps and Ghettos, vol. III (2018), 430-431